1925 HAREKETI - AZADI ÖRGÜTÜ
Tahsin Sever
?Üç bin y?ll?k geçmi?in hesab?n? yapamayan insan, günü birlik ya?ayan insand?r.?
Tahsin Sever´in DOZ Yay?nlar? aras?nda ç?kan 1925 Hareketi-Azadi örgütü isimli
ara?t?rma kitab?, geçmi?in(tarihin) insan/toplum ya?am? üzerindeki ya?amsal önemini anlatan
Goethe´nin yukar?daki sözleriyle ba?lamaktad?r.
Yazar, kitab? yazma amac?n? GIRI? bölümünde ?u sözlerle anlatmaktad?r: ?Biz ?Kürt ayd?nlar?n?n?
b?rak?n?z üç bin y?ll?k tarihi, geriye dönük yüz y?ll?k tarihi yeterince ara?t?rd??? söylenemez.
Bu tespit geçmi?in, resmi söylemin d???nda, titizlikle ara?t?r?lmas? ve yaz?lmas?n?n tarihsel
bir görev olarak omuzlar?m?zda durdu?udur.
(?.) Ya?anan tarih ile tarihin bilince ç?kar?lmasi farkl? kavramlard?r.
Kürtlerde eksik olan, ya?anan tarihin bilince ç?kar?lmam?? olmas?d?r.
(?) Oysa ulusal mücadele, ulusun bugün elde etmek için mücadele etti?i amaçlar? geçmi?e ta??r.
Dedelerinin temel hedefleri ile bugün aras?nda ba? kurarak,
ulusal mücadelenin neden ba?ar? ?ansi yakalayamad???n?n nedenlerini arar, bulur.
"352 sayfal?k kitabin birinci bölümü, Kürtlerin bugünkü statüsünün/statüsüzlü?ünün belirlendi?i
1915 ? 1925 dönemini anlatmaktad?r. Kemalist resmi tarihin; ? Anti- emperyalizm?,
? ortak Kurtulu? ?avasi?, ?Çanakale´de birlikte sava?t?k? gibi argümanlarla sundu?u
1915 ? 1925 döneminin, asl?nda Kürtlerin uluslararas? anla?malarla kölele?tirildi?i bir dönem
oldu?u belgeleriyle ortaya konmaktad?r.
Kitab?n ikinci bölümü ise; 1925 Kürt Özgürlük Hareketi´nin öznesi olan Kürt
Istiklal Komitesi´nin (AZADI´nin) kurulu?unu, Örgütün yap?s? ve hedeflerini,
Azadi´nin Bol?eviklerle görü?melerini, 13 ?ubat Piran provakasyonu ve sonras? geli?meleri,
Istiklal Mahkemeleri yarg?lamalar?n?, Bitlis Harp Divan? ve Azadi liderlerinin yarg?lanmalar?n?,
Hareketin niteli?i ve sonuçlar?n?, yenilginin nedenlerini,
Varto ? Karl?ova ? Ki?i üçgeninde kalan Kürt kuvvetlerinin
1925 ? 1927 aras? direnmelerini anlatmaktad?r.
Kitap, bugüne de?in 1925 Kürt Hareketi ile ilgili yaz?lm?? kitaplardan
birçok bak?mdan farkl? ve yeni. Birçok bilgi ve belge içeriyor olmas? itibariyla yeni.
Farkl? bir tarih yorumuna sahip olmas? itibar?yla yeni.
Kemalist tarih yaz?m? ile ba?lar? koparman?n ciddi i?aretlerini ta??yor olmas? itibar?yla yeni.
Bize göre yazar, kitab?n GIRI? bölümünde hedefledi?i amaçlar?na ula?m??t?r.
FIRAT KITABEVI